Major Green apeluje – dbajmy o powietrze!

Zanieczyszczenie powietrza to problem, z którym zmaga się cały świat. Światowa Organizacja Zdrowia w 2016 roku wydała raport „Ambient air pollution: A global assessment of exposure and burden of disease”, plasujący Polskę wśród najbardziej skażonych państw. Roczne stężenie substancji toksycznych w powietrzu (PM2,5), czyli wartość koncentracji pyłów zawieszonych w naszym kraju osiąga 16 – 25 µg/m3, a nie powinna przekraczać 10 µg/m3.

Pył PM2,5 składa się z cząstek o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra, które mogą przenikać do górnych dróg oddechowych, płuc oraz docierać do krwi. Zanieczyszczenie powietrza w ciągu roku zabija około 50 tysięcy Polaków, co stanowi poważny problem — zarówno społeczny, jak i ekonomiczny.

Polska lider wśród krajów zanieczyszczających powietrze

Według zbioru danych WHO – „Global Urban Ambient Air Pollution Database” z 2016 roku – wśród 50 najbardziej zanieczyszczonych miast znalazły się aż 33 metropolie z Polski. Maksymalne stężenie pyłów w tych ośrodkach przekracza normy co najmniej trzykrotnie. W gronie najbardziej zanieczyszczonych miast znalazły się Żywiec, Pszczyna, Rybnik i Wodzisław. Wysoko w klasyfikacji plasuje się także Kraków, Nowy Sącz, Katowice oraz Gliwice.

Kto pomaga cichemu zabójcy?

Uwalnianie substancji toksycznych do atmosfery powiązane jest głównie z działaniami człowieka, czyli wydobywającymi się spalinami ze środków transportu czy zanieczyszczeniami pochodzącymi z ogrzewania domów węglem oraz drewnem. Obecnie aż 80% toksycznych oparów wytwarzają gospodarstwa domowe, w szczególności domki jednorodzinne, gdyż aż 70% spośród z nich posiada kotły na paliwa stałe, które są zabójcze dla powietrza.

Opary wytwarzane w wyniku ogrzewania domów powodują niską emisję, czyli generowanie pyłów i szkodliwych gazów w wysokości do 40 m. Na skutek niskiej emisji można zaobserwować, m.in. zwiększenie występowania chorób alergicznych, astmy, poronień oraz niższej wagi urodzeniowej noworodków. Jednak można walczyć z tym zjawiskiem i do ogrzewania domów wybrać odnawialne źródła energii, tj. pompy ciepła, które nie wytwarzają niskiej emisji gazów.

Trudnym do opanowania źródłem zanieczyszczeń powietrza jest spalanie paliw kopalnianych przez auta osobowe. Spaliny wydobywające się z silników samochodowych zaliczane są do zanieczyszczeń pierwotnych i wtórnych. Problem w zapanowaniu nad emisją szkodliwych substancji wynika z konieczności przemieszczania się osób oraz przewożenia dóbr i usług. Opary pochodzące z wydechu samochodowego to głównie gazy: węglowodory, tlenki węgla, cząstki stałe oraz tlenki azotu.

Skażenie tlenkiem azotu objawia się m.in. drętwieniem kończyn, zawrotami głowy i osłabieniem organizmu. Z kolei dwutlenek węgla powoduje zwyrodnienie mięśnia sercowego, osłabienie tętna oraz obrzęk płuc. Dodatkowo, substancje wydobywające się z pojazdów wchodzą w reakcje z gazami środowiskowymi, tworząc kolejne toksyczne opary.

Jednak możemy ograniczyć emisję spalin wydobywających się z naszych pojazdów poprzez codzienne wybory. Wystarczy, że od czasu do czasu przesiądziemy się na rower, czy do naszego samochodu zaprosimy sąsiadów, aby nie jechać w nim samemu. Coraz popularniejsze stają się również samochody elektryczne oraz hybrydowe – pierwsze są całkowicie ekologiczne, drugie w znaczącym stopniu przyczyniają się do zmniejszenia zanieczyszczenia. Biorąc pod uwagę, że w Polsce dostęp do punktów ładowania takich pojazdów rozwija się coraz bardziej dynamicznie, warto skierować uwagę ku tego typu rozwiązaniom.

Innym źródłem zanieczyszczeń są chemikalia pochodzące z gospodarstw domowych, tj. produkty do czyszczenia – produkty czyszczące, materiały malarskie, środki owadobójcze, pyły nawozowe.

W tym przypadku można także ograniczyć szkodliwy wpływ odpadów pochodzących z gospodarstw domowych, jeśli chodzi o substancje niebezpieczne, to powinno składować się je w Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych(PSZOK), które wyznacza urząd gminy.